Ξενοφών, Ελληνικά Β΄ κεφ. 3, §50-56: Η δίκη και ο θάνατος του Θηραμένη

Το κείμενο (απόσπασμα)

§50 · 50, 51 Παρωδία δίκης

Ὡς δ’ εἰπὼν ταῦτα ἐπαύσατο, καὶ ἡ βουλὴ δήλη ἐγένετο εὐμενῶς ἐπιθορυβήσασα, γνοὺς ὁ Κριτίας ὅτι εἰ ἐπιτρέψοι τῇ βουλῇ διαψηφίζεσθαι περὶ αὐτοῦ, ἀναφεύξοιτο, καὶ τοῦτο οὐ βιωτὸν ἡγησάμενος, προσελθὼν καὶ διαλεχθείς τι τοῖς τριάκοντα ἐξῆλθε, καὶ ἐπιστῆναι ἐκέλευσε τοὺς τὰ ἐγχειρίδια ἔχοντας φανερῶς τῇ βουλῇ ἐπὶ τοῖς δρυφάκτοις.

§51 · 50, 51 Παρωδία δίκης

Πάλιν δὲ εἰσελθὼν εἶπεν· « Ἐγώ, ὦ βουλή, νομίζω προστάτου ἔργον εἶναι οἵου δεῖ, ὃς ἂν ὁρῶν τοὺς φίλους ἐξαπατωμένους μὴ ἐπιτρέπῃ. Καὶ ἐγὼ οὖν τοῦτο ποιήσω. Καὶ γὰρ οἵδε οἱ ἐφεστηκότες οὔ φασιν ἡμῖν ἐπιτρέψειν, εἰ ἀνήσομεν ἄνδρα τὸν φανερῶς τὴν ὀλιγαρχίαν λυμαινόμενον. Ἔστι δὲ ἐν τοῖς καινοῖς νόμοις τῶν μὲν ἐν τοῖς τρισχιλίοις ὄντων μηδένα ἀποθνῄσκειν ἄνευ τῆς ὑμετέρας ψήφου, τῶν δ’ ἔξω τοῦ καταλόγου κυρίους εἶναι…

Ολόκληρο το κείμενο με το λεξιλόγιο και τη μετάφραση είναι στην εφαρμογή.

Λεξιλόγιο (δείγμα)

• ὡς... ἐπαύσατο: χρον. πρότ., υποκ. ο Θηραμένης
• δῆλος, -η, -ον: φανερός
• εὐμενῶς ἐπιθορυβῶ: επιδοκιμάζω με φωνές
• ἡ βουλὴ διαψηφίζεται: η Βουλή, αποφασίζει με ψηφοφορία
• ἀναφεύγω: ξεφεύγω, γλυτώνω
• οὐ βιωτὸν ἡγοῦμαί τι: θεωρώ κάτι ανυπόφορο, δεν μπορώ να ανεχθώ κάτι
• ἐπιστῆναι - ἐφίσταμαι: στέκομαι κοντά (ή πάνω από...)
• δρύφακτα και δρύφρακτα: (<δρῦς + φράττω) τα κιγκλιδώματα που χωρίζουν τις θέσεις των βουλευτών από τον χώρο του ακροατηρίου της βουλής

Ερωτήσεις του βιβλίου

Οι ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου για την ενότητα — στην εφαρμογή με απαντήσεις:

1. Ποια ήταν η αρχική αντίδραση της Βουλής σε όσα είπε ο Θηραμένης; Ποια αλλαγή στάσης παραρηρείτε; α) μετά την παρέμβαση του Κριτία, β) μετά τα τελευταία λόγια του Θηραμένη;
2. Γιατί η σύλληψη του Θηραμένη μέσα στο δικαστήριο ήταν και ανόσια, και άδικη;
3. Να γραφεί η §50 με τις εξής αλλαγές: ὁ Θηραμένης=οἱ φεύγοντες (= οι κατηγορούμενοι), Κριτίας = οἱ διώκοντες (= οι κατήγοροι), ἡ Βουλή = οι βουλευταί.
4. Με ποιες απλές ή σύνθετες λέξεις των §50-51 έχουν ετυμολογική συγγένεια οι παρακάτω λέξεις της ΝΕ: Το κείμενο: [50] Ὡς δ’ εἰπὼν ταῦτα ἐπαύσατο, καὶ ἡ βουλὴ δήλη ἐγένετο εὐμενῶς ἐπιθορυβήσασα, γνοὺς ὁ Κριτίας ὅτι εἰ ἐπιτρέψοι τῇ βουλῇ διαψηφίζεσθαι περὶ αὐτοῦ, ἀναφεύξοιτο, καὶ…
5. Πώς χαρακτηρίζετε τον Κριτία από τις πράξεις του και τα λόγια του;

Ο σχολιασμός μας

Τα θέματα που αναλύει ο ερμηνευτικός σχολιασμός της ενότητας:

• Η στιγμή που η δίκη ακυρώνεται από τον δικαστή της
• «ἐξαλείφω ἐκ τοῦ καταλόγου»
• Ο βωμός της Εστίας
• Το τελευταίο λόγιο
• Ο Ξενοφών παίρνει θέση

Τράπεζα Θεμάτων

Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 46 θέματα για αυτή την ενότητα, με ερωτήματα: Μετάφραση (42) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (42) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (42) · Κατανόηση & ερμηνεία (12) · Γραμματική (7) · Συντακτικό (7). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.

Τα επίσημα θέματα στην Τράπεζα Θεμάτων του Ι.Ε.Π.