Έκθεση · Θεματικές ενότητες
Επιστήμη & ηθική
βιοηθική · τεχνητή νοημοσύνη · πυρηνική ενέργεια · ευθύνη του επιστήμονα
Επιστήμη: η μεθοδική, τεκμηριωμένη έρευνα για τη γνώση του κόσμου. Ηθική: ο στοχασμός για το πώς οφείλουμε να πράττουμε. Η ένταση γεννιέται στο μεταξύ τους κενό: η γνώση ως γνώση είναι σχετικά ουδέτερη, οι εφαρμογές της όμως ποτέ — το ίδιο εργαλείο θεραπεύει και σκοτώνει. Διαστάσεις του κύκλου: γνωσιολογική (τι μπορούμε να μάθουμε), τεχνολογική (τι μπορούμε να κάνουμε), ηθική (τι επιτρέπεται να κάνουμε) και πολιτική (ποιος αποφασίζει). Το κρίσιμο ερώτημα του κύκλου: «ό,τι μπορεί να γίνει, πρέπει και να γίνει;»
Δωρεάν δείγμα
Ορισμοί, λεξιλόγιο, επιχειρήματα, παραδείγματα και ασκήσεις — και τα θέματα της Τράπεζας που της αντιστοιχούν.
- Πανελλήνιες
- 2025 (έμμεσα: ΤΝ – δημιουργικότητα)
- Άξονες
- πρόοδος · όρια · ευθύνη
- Λεξιλόγιο
- 10 όροι
Τι περιέχει η θεματική
- Εννοιολογική διασάφηση — επιστήμη και τεχνολογία: «καθαρή» και «εφαρμοσμένη» έρευνα
- Η επιστημονική μέθοδος — τι κάνει μια γνώση επιστημονική
- Αίτια – παράγοντες
- Θετικές όψεις – επιχειρήματα υπέρ (της επιστημονικής προόδου)
- Αρνητικές όψεις – προβληματισμοί
- Η αλλοτρίωση του σύγχρονου ανθρώπου — τρεις αποξενώσεις
- Τεχνοκρατικό πνεύμα — και το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται η έρευνα
- Ο αντίλογος: «τα μέσα είναι ουδέτερα — υπεύθυνες είναι οι κοινωνίες»
- Η ευθύνη του επιστήμονα — το τριπλό ερώτημα της δεοντολογίας
- Βιοηθική και κλωνοποίηση — εκεί όπου το «μπορούμε» συναντά το «επιτρέπεται»
- Λύσεις – προτάσεις
- Λύσεις κατά φορέα — από τη διεθνή κοινότητα ώς το άτομο
- Λεξιλόγιο του κύκλου
- Αφόρμηση
Εννοιολογική διασάφηση — επιστήμη και τεχνολογία: «καθαρή» και «εφαρμοσμένη» έρευνα
Επιστήμη και τεχνολογία δεν είναι συνώνυμα, ούτε όμως δύο ξένα μεταξύ τους πράγματα: είναι οι δύο συμπληρωματικές λειτουργίες μιας ενιαίας προσπάθειας να βελτιωθεί η ζωή του ανθρώπου, και η μεταξύ τους διαφορά είναι δυσδιάκριτη αλλά υπαρκτή. Η επιστήμη είναι η «καθαρή» έρευνα: αναζητεί τη γνώση με την παρατήρηση, το πείραμα και τη λογική απόδειξη, και προσφέρει μια συνεκτική ερμηνεία του κόσμου — δηλαδή μια εξήγηση που συνδέει τα επιμέρους σε ένα σύνολο. Η τεχνολογία είναι η «εφαρμοσμένη» έρευνα: παίρνει τα πορίσματα της επιστήμης και τα μετατρέπει σε μέσα που εξυπηρετούν συγκεκριμένες ανάγκες, έχει δηλαδή χαρακτήρα καθαρά πρακτικό. Η εξάρτηση είναι αμοιβαία: οι επιστημονικές ανακαλύψεις…
Στην εφαρμογή: 3 ασκήσεις που διορθώνονται αμέσως και θέμα εξέτασης με πρότυπη απάντηση.
Θέμα για εξάσκηση
ΘΕΜΑ Δ. Σε ημερίδα του σχολείου σας με θέμα «Επιστήμη και κοινωνία» εκπροσωπείτε τους μαθητές με ομιλία 350–400 λέξεων: α) να αναπτύξετε γιατί η επιστημονική πρόοδος χρειάζεται ηθικά όρια και κοινωνικό έλεγχο, αντλώντας παραδείγματα από την τεχνητή νοημοσύνη ή τη βιοτεχνολογία, β) με αφετηρία και τη δική σας εμπειρία από τη χρήση της τεχνολογίας, να…