Έκθεση · Θεματικές ενότητες
Γλώσσα
γλώσσα & σκέψη · λεξιπενία · greeklish · γλωσσική ποικιλομορφία
Η γλώσσα δεν είναι απλό «εργαλείο» συνεννόησης: είναι το όργανο της σκέψης (σκεφτόμαστε με λέξεις), ο φορέας του πολιτισμού και ο πυρήνας της συλλογικής και ατομικής ταυτότητας. Όσο πλουσιότερη η γλώσσα, τόσο πιο διαυγής και σύνθετη η σκέψη· η λεξιπενία, αντίστροφα, φτωχαίνει τον ίδιο τον κόσμο του ομιλητή. Το δίλημμα του κύκλου: γλωσσική καλλιέργεια που απελευθερώνει ή γλωσσική ένδεια που περιορίζει;
Δωρεάν δείγμα
Ορισμοί, λεξιλόγιο, επιχειρήματα, παραδείγματα και ασκήσεις — και τα θέματα της Τράπεζας που της αντιστοιχούν.
- Λειτουργία
- σκέψη · ταυτότητα · πολιτισμός
- Άξονες
- αίτια · όψεις · λύσεις
- Λεξιλόγιο
- 10 όροι
Τι περιέχει η θεματική
- Εννοιολογική διασάφηση — τι ακριβώς ονομάζουμε «γλώσσα»
- Προφορικός και γραπτός λόγος — δύο μορφές, δύο διαφορετικές οικονομίες
- Γλώσσα και πολιτισμός — μια σχέση αμφίδρομη
- Η μορφωτική σημασία της γλώσσας — τι προσφέρει η ορθή χρήση
- Θετικές όψεις – επιχειρήματα υπέρ
- Αρνητικά — ο ακριβής καθρέφτης των θετικών
- Αρνητικές όψεις – προβληματισμοί
- Συμπτώματα ≠ αίτια — ο διαχωρισμός που κρίνει τη δομή σου
- Αίτια – παράγοντες
- Αιτίες σε τρία επίπεδα — μικρο → μεσο → μακρο
- Η αλυσίδα της ξενομανίας — από την τεχνολογία στην υποβάθμιση της γλώσσας
- Συνέπειες της γλωσσικής κρίσης — στο άτομο και στην κοινωνία
- Το διαδίκτυο ως δύναμη που καλλιεργεί τη γλώσσα
- Γραμματισμός — μια έννοια που διευρύνθηκε
- Ιδιώματα και διάλεκτοι — πλούτος, όριο, συρρίκνωση
- Η γλώσσα των νέων — ύφος, όχι ξεχωριστό γλωσσικό σύστημα
- Greeklish και η αργκό της οθόνης — το επιχείρημα των χρηστών και τα όριά του
- Σημασιολογική μετατόπιση — οι λέξεις που άλλαξαν νόημα
- Γλωσσομάθεια — γιατί επιβάλλεται, τι προσφέρει, πού κινδυνεύει
- Λύσεις κατά φορέα — ποιος κάνει τι
- Λύσεις – προτάσεις
- Λεξιλόγιο του κύκλου
- Επίλογος με αντένσταση — η ένσταση που πρέπει να προλάβεις
- Αφόρμηση
Εννοιολογική διασάφηση — τι ακριβώς ονομάζουμε «γλώσσα»
Δύο κλασικοί ορισμοί της γλωσσολογίας φωτίζουν δύο διαφορετικές πλευρές του ίδιου φαινομένου. Οι Bloch και Trager περιγράφουν τη γλώσσα ως ένα σύστημα συμβόλων μέσα από το οποίο τα μέλη μιας κοινωνικής ομάδας συνεργάζονται μεταξύ τους· ο Hall την ορίζει ως θεσμό, δηλαδή ως κοινωνικά καθιερωμένο μηχανισμό με τον οποίο οι άνθρωποι επικοινωνούν και επιδρούν ο ένας στον άλλο μέσω φωνητικών σημάτων και λέξεων. Ο πρώτος ορισμός τονίζει τη δομή (σύμβολα και κανόνες), ο δεύτερος τη λειτουργία (συνεργασία, αλληλεπίδραση, επιρροή) — και οι δύο, όμως, συμφωνούν στο ουσιώδες: η γλώσσα δεν είναι ατομικό κτήμα αλλά κοινωνικό γεγονός, υπάρχει επειδή υπάρχει ομάδα που τη μοιράζεται. Από εκεί προκύπτει και…
Στην εφαρμογή: 3 ασκήσεις που διορθώνονται αμέσως και θέμα εξέτασης με πρότυπη απάντηση.
Θέμα για εξάσκηση
ΘΕΜΑ Δ. Στο πλαίσιο μαθητικού συνεδρίου με θέμα «Η γλώσσα μας σήμερα» εκφωνείτε ομιλία 350–400 λέξεων στην οποία: α) να αναδείξετε τη σημασία της γλωσσικής καλλιέργειας για τη σκέψη, την επικοινωνία και την ελευθερία του πολίτη· β) αξιοποιώντας και τη δική σας εμπειρία ως χρήστη της ψηφιακής επικοινωνίας, να προτείνετε τρόπους με τους οποίους οι νέοι…