Έκθεση · Θεματικές ενότητες
ΜΜΕ & πληροφόρηση
4η εξουσία · fake news · κριτικός γραμματισμός
Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ονομάστηκαν «τέταρτη εξουσία» γιατί ελέγχουν τις άλλες τρεις με το ισχυρότερο όπλο: τη δημοσιότητα. Λειτουργίες τους: ενημέρωση, έλεγχος της εξουσίας, επιμόρφωση, ψυχαγωγία. Στην ψηφιακή εποχή όμως ο καθένας είναι πομπός: η πληροφορία πολλαπλασιάστηκε, η εγκυρότητά της όχι. Έτσι το ζητούμενο μετατοπίστηκε από την πρόσβαση στην πληροφόρηση στην άμυνα απέναντι στην παραπληροφόρηση — και το αντίδοτο λέγεται κριτικός γραμματισμός στα μέσα.
Δωρεάν δείγμα
Ορισμοί, λεξιλόγιο, επιχειρήματα, παραδείγματα και ασκήσεις — και τα θέματα της Τράπεζας που της αντιστοιχούν.
- Πανελλήνιες
- —
- Άξονες
- λειτουργίες · παθολογία · γραμματισμός
- Λεξιλόγιο
- 10 όροι
Τι περιέχει η θεματική
- Η ενότητα-ομπρέλα: τι προσθέτει αυτός ο κύκλος
- Εννοιολογική διασάφηση — τα εγγύς συνώνυμα
- Αίτια – παράγοντες (της παραπληροφόρησης)
- Θετικές όψεις – επιχειρήματα υπέρ
- Αρνητικές όψεις – προβληματισμοί
- Η «τέταρτη εξουσία» δεν είναι ιδιότητα — είναι όρος
- Κοινή γνώμη — τι είναι και ποιος τη διαμορφώνει
- Δημοσκοπήσεις — και πότε αξίζει να ακολουθήσεις την πλειοψηφία
- Ο άξονας: πολιτισμός της εικόνας ↔ πολιτισμός του λόγου
- Θετικά της κυριαρχίας της εικόνας
- Οι επιπτώσεις ως καθρέφτης των θετικών
- Γιατί υποχωρεί η ανάγνωση: μικρο → μεσο → μακρο
- Λύσεις – προτάσεις
- Λύσεις κατά φορέα
- Λεξιλόγιο του κύκλου
- Λεξιλόγιο του άξονα εικόνα – λόγος
- Επίλογος με αντένσταση
- Αφόρμηση
Η ενότητα-ομπρέλα: τι προσθέτει αυτός ο κύκλος
Ο κύκλος αυτός δεν επαναλαμβάνει τις ειδικότερες ενότητες της Β΄ Λυκείου — τις συνθέτει. Εκεί εξετάζεις χωριστά τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ως θεσμό, την πληροφόρηση ως ανάγκη, την αντικειμενικότητα και τη δεοντολογία, την παραπληροφόρηση και τις ψευδείς ειδήσεις, τη γλώσσα των ΜΜΕ, τη σύγκριση των μέσων μεταξύ τους. Εδώ τα ξαναδιαβάζεις μαζί, ως ένα σύστημα. Και προσθέτεις τον άξονα που καμία από αυτές δεν καλύπτει μόνη της: εικόνα ή λόγος. Δηλαδή όχι μόνο τι μας λένε τα μέσα και ποιος τα ελέγχει, αλλά με τι υλικό σκεφτόμαστε όταν τα παρακολουθούμε: με εικόνες που εντυπωσιάζουν ή με λέξεις που αναλύουν. Η κυριαρχία της εικόνας — στατικής και κινούμενης, στην τηλεόραση, στον υπολογιστή…
Στην εφαρμογή: 3 ασκήσεις που διορθώνονται αμέσως και θέμα εξέτασης με πρότυπη απάντηση.
Θέμα για εξάσκηση
Η σχολική σας εφημερίδα ετοιμάζει αφιέρωμα στην ενημέρωση στην ψηφιακή εποχή και σας ζητά άρθρο 350–400 λέξεων. α) Να εξηγήσετε γιατί η παραπληροφόρηση απειλεί τη δημοκρατική λειτουργία της κοινωνίας. β) Αντλώντας και από την εμπειρία σας ως χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, να προτείνετε τρόπους με τους οποίους οι νέοι και το σχολείο μπορούν να…