Θεωρία Έκθεσης · Θέμα Β · Θεωρία γλώσσας
Σύνταξη & πρόσωπα
ενεργητική ↔ παθητική · ρηματικά πρόσωπα
Η ενεργητική σύνταξη προβάλλει το υποκείμενο-δράστη («Οι ερευνητές δημοσίευσαν τη μελέτη»)· η παθητική προβάλλει την πράξη ή τον δέκτη της («Η μελέτη δημοσιεύτηκε [από τους ερευνητές]») και δίνει ύφος πιο απρόσωπο και επίσημο. Το αρχέτυπο των εξετάσεων (π.χ. 2025 Β3β): «να…
Πλήρες υλικό με συνδρομή
Άνοιξε το μάθημα στο SymposiON
Θεωρία με παραδείγματα, ασκήσεις που διορθώνονται αμέσως και πρότυπες απαντήσεις εξέτασης.
- Ενεργητική
- έμφαση στον δράστη
- Παθητική
- έμφαση στην πράξη
- Εκφώνηση
- «μετατροπή + τι αλλάζει»
Τα κεφάλαια του μαθήματος
- Τα βήματα της μετατροπής
- Τι αλλάζει στο νόημα και στο ύφος
- Ρηματικά πρόσωπα και η λειτουργία τους
- Τα ρηματικά πρόσωπα σε βάθος — οι ειδικές χρήσεις
- Προσωπικό και απρόσωπο ύφος — πώς τα τεκμηριώνεις
- Ενεργητική & παθητική: πότε και γιατί
- Ποια ρήματα μετατρέπονται — οι διαθέσεις
- Το ποιητικό αίτιο
- Ενεργητική → παθητική: η μετατροπή και ο σχολιασμός στην εξέταση
- Παθητική → ενεργητική: όταν ο δράστης λείπει
- Οι εγκλίσεις και οι σημασίες τους
- Η έγκλιση ως γλωσσική επιλογή — πρότυπο απάντησης
- Ευθύς και πλάγιος λόγος
- Ευθύς → πλάγιος λόγος: η μετατροπή βήμα-βήμα
- Ο ευθύς λόγος μέσα σε μη λογοτεχνικό κείμενο — το υφολογικό αποτέλεσμα
Στην εφαρμογή: 3 ασκήσεις που διορθώνονται αμέσως και θέμα εξέτασης με πρότυπη απάντηση.
Θέμα για εξάσκηση
α) Να μεταφέρετε την περίοδο στην αντίθετη σύνταξη: «Οι τοπικές κοινωνίες αγκάλιασαν τον θεσμό των σχολικών βιβλιοθηκών.» β) Να σχολιάσετε τι αλλάζει ως προς την έμφαση και το ύφος.