Εξελίξεις σε Ελλάδα και Τουρκία μετά τον μικρασιατικό πόλεμο

Τι ζητά η ύλη 2025-26

Οδηγίες Διδασκαλίας 2025-26, Γ΄ Γυμνασίου: η ενότητα κλείνει τη θεματική «Μικρασιατικός Πόλεμος» και ανοίγει τη θεματική του «προσφυγικού», που ονομάζεται ρητά και συνεχίζεται στην ενότητα 44. Έμφαση στη συνθήκη της Λοζάνης και στην υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών ως τομή για την Ελλάδα και για την περιοχή. Πηγή αντιστοίχισης: synthesis/docs/GYMNASIO-YLI-2025-26.md (ενότητα «Γ΄ Γυμνασίου — Νεότερη & Σύγχρονη»).

Το κεφάλαιο

Οι ενότητες του κεφαλαίου στο σχολικό βιβλίο:

• Ελλάδα: Το κίνημα του 1922
• Η ανακωχή των Μουδανιών
• Ελλάδα: Η «δίκη των έξι»
• Η συνθήκη της Λοζάνης (1923)
• Κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα
• Κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία
• Ολοκληρώνοντας το κεφάλαιο θυμόμαστε ότι…

Στις αρχές Σεπτεμβρίου του 1922 ξέσπασε κίνημα στη Χίο και στη Μυτιλήνη, όπου βρίσκονταν μονάδες του ελληνικού στρατού που επέστρεφαν από τη Μικρά Ασία. Όσοι συμμετείχαν σε αυτό αξίωναν την παραίτηση του βασιλιά Κωνσταντίνου, τη διάλυση της Βουλής (στην οποία τα φιλοβασιλικά κόμματα διέθεταν πλειοψηφία), το…

Όροι-κλειδιά

επαναστατική κυβέρνηση · ανακωχή των Μουδανιών · «δίκη των έξι» · συνθήκη της Λοζάνης · ελληνοτουρκική σύμβαση ανταλλαγής πληθυσμών · απαλλοτρίωση και διανομή γαιών · γρηγοριανό ημερολόγιο · κοσμικό-λαϊκό (και όχι θρησκευτικό) πολίτευμα · Ατατούρκ · «κεμαλική επανάσταση»

Ερωτήσεις του βιβλίου

Οι ερωτήσεις του βιβλίου — στην εφαρμογή με απαντήσεις:

1. Κατά τον ιστορικό Γ. Γιανουλόπουλος, η ανταλλαγή πληθυσμών ήταν «τραγική [...] αλλά και πλέον συμφέρουσα λύση» (πηγή 1). Να σχολιάσετε τη θέση αυτή.
2. Ποια η σημασία της συνθήκης της Λοζάνης για την Ελλάδα, την Τουρκία αλλά και την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της νοτιοανατολικής Μεσογείου;
3. Να αποτιμήσετε την κίνηση της ελληνικής επαναστατικής κυβέρνησης να προχωρήσει αμέσως σε διανομή γαιών (πηγή 2). Ποιοι λόγοι υπαγόρευσαν αυτή την απόφαση; Ποια ήταν η σημασία της;

Πηγές του κεφαλαίου

• 1. Η ελληνοτουρκική σύμβαση υποχρεωτικής ανταλλαγής των πληθυσμών
• 2. Η επαναστατική κυβέρνηση προχωρά στη διανομή γαιών