Η ρωσική επανάσταση

Τι ζητά η ύλη 2025-26

Οδηγίες Διδασκαλίας 2025-26, Γ΄ Γυμνασίου («Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία»): η ρωσική επανάσταση περιλαμβάνεται στην ύλη, στην ίδια θεματική με τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο και τον Εθνικό Διχασμό, και συνδέεται προς τα εμπρός με τη λήξη του πολέμου και τις μεταπολεμικές συνθήκες (εν. 34) και προς τα πίσω με τις κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης (εν. 13, σοσιαλισμός – μαρξισμός). Δίνεται…

Το κεφάλαιο

Οι ενότητες του κεφαλαίου στο σχολικό βιβλίο:

• Η κρίση του τσαρικού καθεστώτος
• Η αστική επανάσταση του Φεβρουαρίου 1917
• Η σοσιαλιστική οκτωβριανή επανάσταση του 1917
• Ο εμφύλιος πόλεμος και η ξένη επέμβαση
• Η ίδρυση της Σοβιετικής Ένωσης
• Η επίδραση της οκτωβριανής επανάστασης στην Ευρώπη
• ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ... — Η οκτωβριανή επανάσταση στη λογοτεχνία και στον κινηματογράφο

Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα το 85% περίπου του πληθυσμού της Ρωσίας ήταν αγρότες. Τα μεγαλύτερα και πιο εύφορα κτήματα ανήκαν σε μεγάλους γαιοκτήμονες, ενώ οι καλλιεργητές ζούσαν σε άθλιες συνθήκες. Οι εξεγέρσεις ήταν συχνές και το αίτημα για αναδασμό (αναδιανομή) της γης είχε πολλούς…

Όροι-κλειδιά

αναδασμός (αναδιανομή) της γης · δούμα · συνταγματική μοναρχία · σοβιέτ · προσωρινή κυβέρνηση · μπολσεβίκοι · οκτωβριανή επανάσταση · συνθήκη ειρήνης του Μπρεστ-Λιτόφσκ · Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) · Γ΄ Διεθνής ή Κομμουνιστική Διεθνής ή Κομιντέρν · σπαρτακιστές · Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας (ΣΕΚΕ)

Ερωτήσεις του βιβλίου

Οι ερωτήσεις του βιβλίου — στην εφαρμογή με απαντήσεις:

1. Να μελετήσετε τις πηγές 1 και 2. Ποιοι λόγοι έκαναν τους μπολσεβίκους να προτάξουν τη λήψη των συγκεκριμένων μέτρων; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας.
2. Ποιοι παράγοντες ευνόησαν τη διάδοση, κατά τα χρόνια μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο, του πολιτικού μηνύματος της οκτωβριανής επανάστασης;
3. Διαθεματική δραστηριότητα: Να διαβάσετε το βιβλίο του Τζον Ριντ, Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο και να το παρουσιάσετε στην τάξη σας.

Πηγές του κεφαλαίου

• 1. Η πρώτη επίσημη ομιλία του Λένιν στο σοβιέτ της Πετρούπολης
• 2. Διάταγμα για τη γη (5 Νοεμβρίου 1917)
• 3. Διάταγμα για την κατάργηση των τάξεων και των πολιτικών διακρίσεων (1917)