Ιστορία Γ΄ Γυμνασίου
Ο ελληνισμός από τα μέσα του 18ου αι. έως τις αρχές του 19ου αι.
Ύστερη Τουρκοκρατία — προεπαναστατικός ελληνισμός, μέσα 18ου αι. έως αρχές 19ου αι.
Πλήρες υλικό με συνδρομή
Το κεφάλαιο του βιβλίου, οι όροι-κλειδιά, οι πηγές, οι ερωτήσεις με απαντήσεις, χρονολόγιο, σωστό–λάθος και κουίζ.
Τι ζητά η ύλη 2025-26
Ανήκει στη δέσμη «Ελληνισμός 18ου αι. & Φιλική Εταιρεία» των Οδηγιών 2025-26 για την Ιστορία Γ΄ Γυμνασίου (πηγή αντιστοίχισης: GYMNASIO-YLI-2025-26.md, γρ. 319). Οι Οδηγίες προβλέπουν για τη χρονιά «επιλογή/συμπύκνωση» των 55 ενοτήτων· η ενότητα 5 διδάσκεται συνοπτικά, μαζί με την ενότητα 7, ως ενιαίο υπόβαθρο της Επανάστασης — έμφαση στους οικονομικούς/κοινωνικούς μετασχηματισμούς και στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό…
Το κεφάλαιο
Οι ενότητες του κεφαλαίου στο σχολικό βιβλίο:
- Οικονομικοί και κοινωνικοί μετασχηματισμοί
- Κινήματα εναντίον της οθωμανικής κυριαρχίας
- Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός
Η επέκταση του ευρωπαϊκού εμπορίου στην Ανατολή ενίσχυσε τις εμπορικές συναλλαγές της δυτικής Ευρώπης με την Οθωμανική αυτοκρατορία. Καθώς οι Τούρκοι σταδιοδρομούσαν, κατά παράδοση, στον κρατικό τομέα, Έλληνες, Εβραίοι και Αρμένιοι διακρίθηκαν στο εμπόριο και στη ναυτιλία. Ιδίως οι Έλληνες καραβοκύρηδες (πλοιοκτήτες)…
Όροι-κλειδιά
καραβοκύρηδες (πλοιοκτήτες) · ρωσοτουρκική συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) · παροικίες · Φαναριώτες · παραδουνάβιες ηγεμονίες · προεστοί · κλέφτες · αρματολοί · τσιφλίκια · Ορλοφικά · Νεοελληνικός Διαφωτισμός · Νέα Πολιτική Διοίκηση · Ελληνική Νομαρχία
Ερωτήσεις του βιβλίου
Οι ερωτήσεις του βιβλίου — στην εφαρμογή με απαντήσεις:
- Αφού μελετήσετε την πηγή 1, προσπαθήστε να ερμηνεύσετε την κυριαρχία της ελληνικής γλώσσας στα Βαλκάνια μετά τα μέσα του 18ου αιώνα.
- Να μελετήσετε την πηγή 2 και να παρουσιάσετε τις μεταβολές που έφερε ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός στην εκπαιδευτική πραγματικότητα του ελληνισμού.
- Αφού μελετήσετε ξανά τη Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη της γαλλικής επανάστασης (ενότητα 3, πηγή 1), να αναζητήσετε επιδράσεις της στις πολιτικές απόψεις του Ρήγα όπως αυτές διατυπώνονται στην πηγή 3.
Πηγές του κεφαλαίου
- 1. Οι Έλληνες κυριαρχούν στο εμπόριο της Βαλκανικής
- 2. Παροικιακός ελληνισμός, εκπαίδευση και νεοτερικές ιδέες
- 3. Η «Νέα Πολιτική Διοίκησις», το σύνταγμα του Ρήγα (1797)
- 4. Η μόρφωση θα φέρει τους Έλληνες πιο κοντά στην ελευθερία