Αρχαία Ελληνικά Α΄ Λυκείου · Θουκυδίδης
Θουκυδίδης Γ΄ κεφ. 74: Η νίκη του δήμου και ο εμπρησμός
Θουκυδίδης, Ἱστορίαι · Βιβλίο 3, κεφ. 74
Θουκυδίδης, Ἱστορίαι (Βιβλίο 3, κεφ. 74): «Η νίκη του δήμου και ο εμπρησμός». Θεματικός άξονας: Ισχύς και δίκαιο, η «ηθική» του πολέμου. Κείμενο, λεξιλόγιο, ερωτήσεις του βιβλίου με απαντήσεις και ερμηνευτικός σχολιασμός.
Πλήρες υλικό με συνδρομή
Κείμενο, λεξιλόγιο, σχόλια του βιβλίου, ερμηνευτικός σχολιασμός, ερωτήσεις με απαντήσεις και τα θέματα της Τράπεζας.
- Ενότητα
- Βιβλίο 3, κεφ. 74
- Θεματικός άξονας
- Ισχύς και δίκαιο, η «ηθική» του πολέμου
- Έργο
- Θουκυδίδης, Ἱστορίαι
Το κείμενο (απόσπασμα)
§74.1 · Νίκη των δημοκρατικών
Διαλιπούσης δ᾽ ἡμέρας μάχη αὖθις γίγνεται καὶ νικᾷ ὁ δῆμος χωρίων τε ἰσχύι καὶ πλήθει προύχων· αἵ τε γυναῖκες αὐτοῖς τολμηρῶς ξυνεπελάβοντο βάλλουσαι ἀπὸ τῶν οἰκιῶν τῷ κεράμῳ καὶ παρὰ φύσιν ὑπομένουσαι τὸν θόρυβον.
§74.2 · Εμπρησμός της πόλης
Γενομένης δὲ τῆς τροπῆς περὶ δείλην ὀψίαν, δείσαντες οἱ ὀλίγοι μὴ αὐτοβοεὶ ὁ δῆμος τοῦ τε νεωρίου κρατήσειεν ἐπελθὼν καὶ σφᾶς διαφθείρειεν, ἐμπιπρᾶσι τὰς οἰκίας τὰς ἐν κύκλῳ τῆς ἀγορᾶς καὶ τὰς ξυνοικίας, ὅπως μὴ ᾖ ἔφοδος, φειδόμενοι οὔτε οἰκείας οὔτε ἀλλοτρίας, ὥστε καὶ χρήματα πολλὰ ἐμπόρων κατεκαύθη καὶ ἡ πόλις ἐκινδύνευσε πᾶσα διαφθαρῆναι, εἰ ἄνεμος ἐπεγένετο τῇ φλογὶ ἐπίφορος ἐς αὐτήν.
Ολόκληρο το κείμενο με το λεξιλόγιο και τη μετάφραση είναι στην εφαρμογή.
Λεξιλόγιο (δείγμα)
- δράσαντες· δράω, -ῶ: ενεργώ, πράττω
- ξυγκαλέσαντες· ξυγκαλέω, -ῶ: χαλώ σε συνέλευση, συγκαλώ
- ταῦτα: δηλ. ο φόνος των δημοκρατικών αρχηγών
- ἥκιστ' ἄν δουλωθεῖεν ὑπ' Ἀθηναίων: δε θα υποδουλώνονταν με κανένα τρόπο πια από τους Αθηναίους
- τό τε λοιπὸν: και στο εξής
- μηδετέρους: ούτε τους μεν ούτε τους δε, ενν. ούτε τους Αθηναίους ούτε τους Λακεδαιμόνιους
- ἀλλ' ἤ: εκτός, παρά μόνο
- ἡσυχάζοντας· ἡσυχάζω: μένω ουδέτερος
Ερωτήσεις του βιβλίου
Οι ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου για την ενότητα — στην εφαρμογή με απαντήσεις:
- Να καταγράψετε τις ενέργειες των ολιγαρχικών μετά τη δολοφονία των αρχηγών των δημοκρατικών και να επιχειρήσετε να τις αιτιολογήσετε, εντάσσοντάς τες σε ένα γενικότερο πολιτικό σχέδιο δράσης. Να αναλύσετε κάθε πτυχή αυτού του σχεδίου. Πώς εντάσσεται σε αυτό το σχέδιο η απόφαση…
- ξυγκαλέσαντες Κερκυραίους... ἐπικυρῶσαι ἠνάγκασαν τὴν γνώμην (71.1): Να εξηγήσετε και να σχολιάσετε την αντιφατικότητα των φράσεων αυτών.
- Προσπαθήστε να φανταστείτε τα επιχειρήματα με τα οποία κάθε πλευρά αποπειράθηκε να προσεταιριστεί τους δούλους. Γιατί τελικά τα επιχειρήματα των δημοκρατικών αποδείχτηκαν πιο ισχυρά; (Κεφ. 73)
- Ο Θουκυδίδης αναφερόμενος στη στάση των γυναικών γράφει (74.1): καὶ παρὰ φύσιν ὑπομένουσαι τὸν θόρυβον . Πώς ερμηνεύετε την έκφραση παρὰ φύσιν ;
- Να επισημάνετε όλους τους παράγοντες που εξασφάλισαν τη νίκη στους δημοκρατικούς.
Ο σχολιασμός μας
Τα θέματα που αναλύει ο ερμηνευτικός σχολιασμός της ενότητας:
- Μία μέρα σιωπής, και μετά η κρίσιμη μάχη
- Γιατί νικά ο δήμος: μια εξήγηση σε τέσσερις λέξεις
- Οι γυναίκες: το τρίτο σώμα της μάχης
- Ο εμπρησμός: όταν η άμυνα καταστρέφει το αντικείμενό της
- Το κορινθιακό πλοίο φεύγει στα κρυφά
Τράπεζα Θεμάτων
Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 22 θέματα για αυτή την ενότητα, με ερωτήματα: Μετάφραση (19) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (19) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (19) · Κατανόηση & ερμηνεία (9) · Γραμματική (3) · Συντακτικό (3). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.