Αρχαία Ελληνικά Α΄ Λυκείου · Θουκυδίδης
Θουκυδίδης Γ΄ κεφ. 71-73: Το πραξικόπημα των ολιγαρχικών
Θουκυδίδης, Ἱστορίαι · Βιβλίο 3, κεφ. 71-73
Οι ολιγαρχικοί, έχοντας σκοτώσει τους αντιπάλους τους, δεν καταλύουν τους θεσμούς: τους χρησιμοποιούν. Συγκαλούν εκκλησία («ξυγκαλέσαντες Κερκυραίους»), υποστηρίζουν ότι έτσι «βέλτιστα ἂν ἔχοι καὶ ἥκιστ’ ἂν δουλωθεῖεν ὑπ’ Ἀθηναίων», ψηφίζουν ουδετερότητα και μάλιστα τη…
Δωρεάν δείγμα
Κείμενο, λεξιλόγιο, σχόλια του βιβλίου, ερμηνευτικός σχολιασμός, ερωτήσεις με απαντήσεις και τα θέματα της Τράπεζας.
- Ενότητα
- Βιβλίο 3, κεφ. 71-73
- Θεματικός άξονας
- Ισχύς και δίκαιο, η «ηθική» του πολέμου
- Έργο
- Θουκυδίδης, Ἱστορίαι
Το κείμενο (απόσπασμα)
§71.1 · Οι ολιγαρχικοί αποφασίζουν ουδετερότητα
Δράσαντες δὲ τοῦτο καὶ ξυγκαλέσαντες Κερκυραίους εἶπον ὅτι ταῦτα καὶ βέλτιστα εἴη καὶ ἥκιστ᾽ ἂν δουλωθεῖεν ὑπ᾽ Ἀθηναίων, τό τε λοιπὸν μηδετέρους δέχεσθαι ἀλλ᾽ ἢ μιᾷ νηὶ ἡσυχάζοντας, τὸ δὲ πλέον πολέμιον ἡγεῖσθαι. Ὡς δὲ εἶπον, καὶ ἐπικυρῶσαι ἠνάγκασαν τὴν γνώμην.
§71.2 · Αποστολή πρεσβείας στην Αθήνα
Πέμπουσι δὲ καὶ ἐς τὰς Ἀθήνας εὐθὺς πρέσβεις περί τε τῶν πεπραγμένων διδάξοντας ὡς ξυνέφερε καὶ τοὺς ἐκεῖ καταπεφευγότας πείσοντας μηδὲν ἀνεπιτήδειον πράσσειν, ὅπως μή τις ἐπιστροφὴ γένηται.
Ολόκληρο το κείμενο με το λεξιλόγιο και τη μετάφραση είναι στην εφαρμογή.
Λεξιλόγιο (δείγμα)
- δράσαντες· δράω, -ῶ: ενεργώ, πράττω
- ξυγκαλέσαντες· ξυγκαλέω, -ῶ: χαλώ σε συνέλευση, συγκαλώ
- ταῦτα: δηλ. ο φόνος των δημοκρατικών αρχηγών
- ἥκιστ' ἄν δουλωθεῖεν ὑπ' Ἀθηναίων: δε θα υποδουλώνονταν με κανένα τρόπο πια από τους Αθηναίους
- τό τε λοιπὸν: και στο εξής
- μηδετέρους: ούτε τους μεν ούτε τους δε, ενν. ούτε τους Αθηναίους ούτε τους Λακεδαιμόνιους
- ἀλλ' ἤ: εκτός, παρά μόνο
- ἡσυχάζοντας· ἡσυχάζω: μένω ουδέτερος
Ερωτήσεις του βιβλίου
Οι ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου για την ενότητα — στην εφαρμογή με απαντήσεις:
- Να καταγράψετε τις ενέργειες των ολιγαρχικών μετά τη δολοφονία των αρχηγών των δημοκρατικών και να επιχειρήσετε να τις αιτιολογήσετε, εντάσσοντάς τες σε ένα γενικότερο πολιτικό σχέδιο δράσης. Να αναλύσετε κάθε πτυχή αυτού του σχεδίου. Πώς εντάσσεται σε αυτό το σχέδιο η απόφαση…
- ξυγκαλέσαντες Κερκυραίους... ἐπικυρῶσαι ἠνάγκασαν τὴν γνώμην (71.1): Να εξηγήσετε και να σχολιάσετε την αντιφατικότητα των φράσεων αυτών.
- Προσπαθήστε να φανταστείτε τα επιχειρήματα με τα οποία κάθε πλευρά αποπειράθηκε να προσεταιριστεί τους δούλους. Γιατί τελικά τα επιχειρήματα των δημοκρατικών αποδείχτηκαν πιο ισχυρά; (Κεφ. 73)
- Ο Θουκυδίδης αναφερόμενος στη στάση των γυναικών γράφει (74.1): καὶ παρὰ φύσιν ὑπομένουσαι τὸν θόρυβον . Πώς ερμηνεύετε την έκφραση παρὰ φύσιν ;
- Να επισημάνετε όλους τους παράγοντες που εξασφάλισαν τη νίκη στους δημοκρατικούς.
Δείγμα απάντησης (ερώτηση 1)
Οι ενέργειες, με τη σειρά: (α) συγκαλούν εκκλησία και εισηγούνται ότι «έτσι θα ήταν καλύτερα και ελάχιστα θα υποδουλώνονταν στους Αθηναίους»· (β) εξαναγκάζουν τη συνέλευση να επικυρώσει την πρόταση («ἐπικυρῶσαι ἠνάγκασαν τὴν γνώμην»)· (γ) ψηφίζουν ρήτρα ουδετερότητας — να δέχονται ένα μόνο πλοίο από κάθε πλευρά, περισσότερα να θεωρούνται εχθρικά· (δ) στέλνουν αμέσως πρεσβεία στην Αθήνα για να παρουσιάσουν τα γεγονότα ως συμφέροντα και να αποτρέψουν επέμβαση· (ε) όταν φτάνει η κορινθιακή τριήρης με Λακεδαιμονίους πρέσβεις, επιτίθενται και νικούν τον δήμο· (στ) καταλαμβάνουν την αγορά και το λιμάνι· (ζ) στρατολογούν δούλους και προσλαμβάνουν μισθοφόρους από την ήπειρο. Η αιτιολόγηση…
Ο σχολιασμός μας
Τα θέματα που αναλύει ο ερμηνευτικός σχολιασμός της ενότητας:
- Το πραξικόπημα ολοκληρώνεται με τα εργαλεία της δημοκρατίας
- Η πρεσβεία στην Αθήνα: διπλωματία ως προκάλυψη
- Οι δούλοι ως ρυθμιστές — το πιο σιωπηλό ρήγμα
- Το εύρημα του Θουκυδίδη: μία μέρα ανάπαυλα
- Οι ξένοι μέσα στον εμφύλιο
Τράπεζα Θεμάτων
Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 59 θέματα για αυτή την ενότητα, με ερωτήματα: Μετάφραση (56) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (56) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (56) · Κατανόηση & ερμηνεία (9) · Γραμματική (5) · Συντακτικό (5). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.