Αρχαία Ελληνικά Α΄ Λυκείου · Θουκυδίδης
Θουκυδίδης Γ΄ κεφ. 81: Οι επτά ημέρες της σφαγής
Θουκυδίδης, Ἱστορίαι · Βιβλίο 3, κεφ. 81
Θουκυδίδης, Ἱστορίαι (Βιβλίο 3, κεφ. 81): «Οι επτά ημέρες της σφαγής». Θεματικός άξονας: Ισχύς και δίκαιο, η «ηθική» του πολέμου. Κείμενο, λεξιλόγιο, ερωτήσεις του βιβλίου με απαντήσεις και ερμηνευτικός σχολιασμός.
Πλήρες υλικό με συνδρομή
Κείμενο, λεξιλόγιο, σχόλια του βιβλίου, ερμηνευτικός σχολιασμός, ερωτήσεις με απαντήσεις και τα θέματα της Τράπεζας.
- Ενότητα
- Βιβλίο 3, κεφ. 81
- Θεματικός άξονας
- Ισχύς και δίκαιο, η «ηθική» του πολέμου
- Έργο
- Θουκυδίδης, Ἱστορίαι
Το κείμενο (απόσπασμα)
§81.1 · Οι Πελοποννήσιοι αποπλέουν μέσω Λευκάδας
Οἱ μὲν οὖν Πελοποννήσιοι τῆς νυκτὸς εὐθὺς κατὰ τάχος ἐκομίζοντο ἐπ᾽ οἴκου παρὰ τὴν γῆν· καὶ ὑπερενεγκόντες τὸν Λευκαδίων ἰσθμὸν τὰς ναῦς, ὅπως μὴ περιπλέοντες ὀφθῶσιν, ἀποκομίζονται.
§81.2 · Βαρβαρότητα και ακρότητες των δημοκρατικών
Κερκυραῖοι δὲ αἰσθόμενοι τάς τε Ἀττικὰς ναῦς προσπλεούσας τάς τε τῶν πολεμίων οἰχομένας, λαβόντες τούς τε Μεσσηνίους ἐς τὴν πόλιν ἤγαγον πρότερον ἔξω ὄντας, καὶ τὰς ναῦς περιπλεῦσαι κελεύσαντες ἃς ἐπλήρωσαν ἐς τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα, ἐν ὅσῳ περιεκομίζοντο, τῶν ἐχθρῶν εἴ τινα λάβοιεν, ἀπέκτεινον· καὶ ἐκ τῶν νεῶν ὅσους ἔπεισαν ἐσβῆναι ἐκβιβάζοντες ἀπεχρῶντο, ἐς τὸ ῞Ηραιόν τε ἐλθόντες τῶν ἱκετῶν ὡς πεντήκοντα ἄνδρας…
Ολόκληρο το κείμενο με το λεξιλόγιο και τη μετάφραση είναι στην εφαρμογή.
Λεξιλόγιο (δείγμα)
- ἐκομίζοντο· κομίζομαι: μεταφέρομαι, ταξιδεύω
- ἐπ' οἴκου: προς την πατρίδα τους
- παρὰ τὴν γῆν: κοντά στη στεριά
- ὑπερενεγκόντες: ὑπερφέρω τι = (μετα)φέρω κάτι πάνω από ένα σημείο. Γινόταν δε αυτό με τη βοήθεια μηχανημάτων, των «ὁλκῶν» (3.15.1), των καλουμένων αλλιώς και «φαλάγγων», «φαλαγγίων» ή «πάκτωνος»
- ὅπως μὴ ὀφθῶσιν: ενν. ὑπὸ τῶν Ἀθηναίων
- ἀποκομίζομαι: αποσύρομαι, αποχωρώ, απομακρύνομαι
- αἰσθόμενοί· αἰσθάνομαι: αντιλαμβάνομαι, εννοώ
- οἰχομένας· οἴχομαι: έχω φύγει, «είμαι φευγάτος»
Ερωτήσεις του βιβλίου
Οι ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου για την ενότητα — στην εφαρμογή με απαντήσεις:
- Να επισημάνετε και να σχολιάσετε τις αντιστοιχίες (κοινά σημεία) που υπάρχουν στο 3. 81 του Θουκυδίδη και σ' ένα γράμμα του Λίνκολν (Οκτώβριος 1863) που αναφέρεται στην έκρηξη βίας στην πολιτεία του Μιζούρι.
- Ορισμένοι μελετητές υποστηρίζουν ότι ο Θουκυδίδης, στον βαθμό τουλάχιστον που η αυστηρή αντικειμενικότητά του τού το επιτρέπει, εκφράζει στο έργο του μέριμνα για την ηθική πλευρά των ανθρώπινων πράξεων, ευαισθησία και συναισθήματα που τα μεταδίδει στον αναγνώστη με ένταση και…
- Πού αποσκοπεί κατά τη γνώμη σας η συσσωρευτική περιγραφή φόνων στην τελευταία παράγραφο (§5) του κεφ. 81;
- Να μεταφέρετε τους ρηματικούς τύπους που δηλώνουν τις ενέργειες των Κερκυραίων δημοκρατικών στο γ' ενικό πρόσωπο του ενεστώτα της οριστικής, χρησιμοποιώντας φράσεις του κειμένου.
- Να γράψετε 5 ουσιαστικά της ΝΕ σύνθετα-παράγωγα του ρ. λαμβάνω και να σχηματίσετε με το καθένα σύντομες φράσεις.
Ο σχολιασμός μας
Τα θέματα που αναλύει ο ερμηνευτικός σχολιασμός της ενότητας:
- Επτά ημέρες: το χρονόμετρο της φρίκης
- Η δίκη ως παγίδα
- «πᾶσά τε ἰδέα κατέστη θανάτου»
- Γιατί ο κατάλογος και όχι η αφήγηση
- Παίρνει θέση ο Θουκυδίδης;
Τράπεζα Θεμάτων
Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 39 θέματα για αυτή την ενότητα, με ερωτήματα: Μετάφραση (37) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (37) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (37) · Κατανόηση & ερμηνεία (6) · Γραμματική (4) · Συντακτικό (4). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.