Η νομοθεσία της Μακεδόνικης Δυναστείας και η σύγκρουση της με τους «δυνατούς»

Τι ζητά η ύλη 2025-26

Θεματική 2 «Οικονομία & Κοινωνία στον Μεσαιωνικό Κόσμο» — «κοινωνικές τάξεις υπαίθρου» και «πρόνοια vs φεουδαρχία». Η σύγκρουση κράτους και «δυνατών» είναι το κλειδί για να καταλάβει ο μαθητής γιατί το Βυζάντιο ΔΕΝ έγινε φεουδαρχικό όπως η Δύση.

Το κεφάλαιο

Οι ενότητες του κεφαλαίου στο σχολικό βιβλίο:

• α. Η νομοθετική δραστηριότητα
• β. Νόμοι και αγώνας κατά των δυνατών

Οι αυτοκράτορες της δυναστείας των Μακεδόνων, για να κάνουν περισσότερο εύρυθμη τη λειτουργία της διοίκησης και να λύσουν τα επείγοντα κοινωνικά προβλήματα, φρόντισαν να αναθεωρήσουν τη νομοθεσία των Ισαύρων και να εκδώσουν νόμους προσαρμοσμένους στις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες της εποχής τους. Πολύ έντονη…

Όροι-κλειδιά

Πρόχειρος Νόμος · Επαναγωγή · Βασιλικά · Επαρχικόν Βιβλίον · Νεαρές · προτίμηση γειτόνων και συγγενών · αλληλέγγυον

Ερωτήσεις του βιβλίου

Οι ερωτήσεις του βιβλίου — στην εφαρμογή με απαντήσεις:

1. Να εντοπίσεις τα βασικά σημεία της Νεαράς του 996, αφού λάβεις υπόψη ότι αυτή καταργούσε το νόμο, ο οποίος, μετά παρέλευση 40ετιας απήλλασσε τους δυνατούς από την υποχρέωση να αποδώσουν στους πένητες τα κτήματα που είχαν σφετεριστεί.
2. Σχολίασε τη συμπεριφορά των δυνατών, έναντι των πενήτων, όπως αυτή περιγράφεται στη Νεαρά του έτους 934. Ποιες επιπτώσεις είχε αυτή στη ζωή των ελεύθερων αγροτών;
3. Ποια σημασία είχε για το κράτος η διατήρηση και προστασία της τάξης των ελεύθερων αγροτών από την αρπακτική συμπεριφορά των δυνατών;

Πηγές του κεφαλαίου

• Νεαρά του Βασιλείου Β΄ (996)
• Οφέλη από την ύπαρξη των μικροκαλλιεργητών (Νεαρά του 934)