Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου · Λυσίας
Υπέρ Μαντιθέου §1-3: Το προοίμιο: ευγνωμοσύνη στον κατήγορο
Λυσίας, Ὑπὲρ Μαντιθέου · §1-3 · Προοίμιο
Ο λόγος δεν αρχίζει με άρνηση αλλά με ευγνωμοσύνη — και μάλιστα προς εκείνον που τον κατηγορεί. «Αν δεν ήξερα καλά ότι θέλουν να με βλάψουν με κάθε τρόπο, θα τους χρωστούσα μεγάλη ευγνωμοσύνη γι’ αυτήν την κατηγορία». Είναι η πιο δύσκολη κίνηση σε ένα προοίμιο και ο Λυσίας την…
Δωρεάν δείγμα
Κείμενο, λεξιλόγιο, σχόλια του βιβλίου, ερμηνευτικός σχολιασμός, ερωτήσεις με απαντήσεις και τα θέματα της Τράπεζας.
- Ενότητα
- §1-3 · Προοίμιο
- Θεματικός άξονας
- Η ηθοποιία ως απόδειξη: πώς χτίζεται στα μάτια των κριτών ο χαρακτήρας ενός πολίτη
- Έργο
- Λυσίας, Ὑπὲρ Μαντιθέου
Το κείμενο (απόσπασμα)
§1 · Ο Μαντίθεος ελπίζει στην έγκριση της βουλευτικής του εκλογής
εἰ μὴ συνῄδη, ὦ βουλή, τοῖς κατηγόροις βουλομένοις ἐκ παντὸς τρόπου κακῶς ἐμὲ ποιεῖν,
§1 · Ο Μαντίθεος ελπίζει στην έγκριση της βουλευτικής του εκλογής
πολλὴν ἂν αὐτοῖς χάριν εἶχον ταύτης τῆς κατηγορίας:
Ολόκληρο το κείμενο με το λεξιλόγιο και τη μετάφραση είναι στην εφαρμογή.
Λεξιλόγιο (δείγμα)
- σύνοιδά τινι + κατηγ. μτχ.: γνωρίζω καλά ότι...
- κακῶς ποιῶ: βλάπτω, κακοποιώ
- χάριν ἔχω τινί: χρωστώ ευγνωμοσύνη σε κάποιον
- τῆς κατηγορίας: γεν. της αιτίας
- διαβάλλομαι: συκοφαντούμαι / τοῖς διαβεβλημένοις: επιθετική μτχ. ως δοτ. προσωπική χαριστική
- ἀγαθῶν: γεν. της αιτίας στο αἰτίους (ή αντικειμεν.)
- αὐτοῖς: δοτ. προσωπική του ενεργούντος προσώπου ή του ποιητικού αιτίου
- τῶν βεβιωμένων: επιθετική μτχ. ως γεν. αντικειμενική στο ἔλεγχον
Ερωτήσεις του βιβλίου
Οι ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου για την ενότητα — στην εφαρμογή με απαντήσεις:
- Έργο του προοιμίου είναι η εύνοια, η πρόσεξις (προσοχή) και η ευμάθεια (κατατόπιση). Πραγματώνεται το έργο αυτό στο συγκεκριμένο προοίμιο;
- Τι γνωρίζετε για τη δοκιμασία;
- ὡς οὐκ ἵππευον οὐδ᾽ ἐπεδήμουν ἐπὶ τῶν τριάκοντα, οὐδὲ μετέσχον τῆς τότε πολιτείας : Να αντικατασταθούν οι δευτερεύουσες προτάσεις με ισοδύναμες συντακτικά εκφράσεις.
- Να αναγνωρισθούν οι φανεροί και κρυφοί υποθετικοί λόγοι του κειμένου.
- Να υπογραμμίσετε τη σωστή απάντηση αιτιολογώντας την.
Δείγμα απάντησης (ερώτηση 1)
Ναι, και τα τρία πραγματώνονται — ο Λυσίας τα πετυχαίνει μάλιστα με οικονομία, μέσα σε τρεις παραγράφους. Εὔνοια: η ευγνωμοσύνη προς τους κατηγόρους (§1), η προσφώνηση «ὦ βουλή» που επαναλαμβάνεται τρεις φορές, και η αυτοπαραίτηση από κάθε πλεονέκτημα («ἀξιῶ μηδέν πώ μοι πλέον εἶναι», §3). Ο ομιλητής παρουσιάζεται να μη ζητά εύνοια — και έτσι ακριβώς την κερδίζει. Πρόσεξις: το παράδοξο του «πολλὴν ἂν αὐτοῖς χάριν εἶχον». Ένα σώμα που έχει ακούσει δεκάδες απολογίες ξυπνά όταν ο κατηγορούμενος ευχαριστεί τον κατήγορό του. Την προσοχή ενισχύει και η δήλωση εμπιστοσύνης στον εαυτό του («οὕτω σφόδρα ἐμαυτῷ πιστεύω», §2), που υπόσχεται κάτι αξιοπρόσεκτο. Εὐμάθεια (κατατόπιση): η πρόθεσις στο…
Ο σχολιασμός μας
Τα θέματα που αναλύει ο ερμηνευτικός σχολιασμός της ενότητας:
- Η αντιστροφή: ο κατηγορούμενος ευχαριστεί τον κατήγορο
- Η δοκιμασία ως ευκαιρία, όχι ως απειλή
- Δύο υποθέσεις, δύο απαιτήσεις (§3)
- Η πρόθεσις: το πρόγραμμα του λόγου σε μία σειρά
- Το ήθος πριν από τα επιχειρήματα
Τράπεζα Θεμάτων
Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 30 θέματα για αυτή την ενότητα, με ερωτήματα: Λεξιλογικά & ετυμολογικά (28) · Κατανόηση & ερμηνεία (26) · Γραμματική (4) · Παράλληλο κείμενο (2) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (2). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.