Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου · Λυσίας
Υπέρ Μαντιθέου §4-8: Η αναίρεση της κατηγορίας
Λυσίας, Ὑπὲρ Μαντιθέου · §4-8 · Αναίρεση της κατηγορίας
Η αναίρεση δεν είναι ένα επιχείρημα αλλά τέσσερα, τοποθετημένα με σειρά που ανεβαίνει. (α) Το άλλοθι: ήμασταν στον Πόντο, φτάσαμε πέντε μέρες πριν από την κάθοδο των δημοκρατικών (§4). (β) Το εὐλογοφανές: ούτε εμείς θα θέλαμε να μπλέξουμε σε ξένους κινδύνους, ούτε οι Τριάκοντα…
Δωρεάν δείγμα
Κείμενο, λεξιλόγιο, σχόλια του βιβλίου, ερμηνευτικός σχολιασμός, ερωτήσεις με απαντήσεις και τα θέματα της Τράπεζας.
- Ενότητα
- §4-8 · Αναίρεση της κατηγορίας
- Θεματικός άξονας
- Η ηθοποιία ως απόδειξη: πώς χτίζεται στα μάτια των κριτών ο χαρακτήρας ενός πολίτη
- Έργο
- Λυσίας, Ὑπὲρ Μαντιθέου
Το κείμενο (απόσπασμα)
Ἡμᾶς γὰρ ὁ πατὴρ πρὸ τῆς ἐν Ἑλλησπόντῳ συμφορᾶς ὡς Σάτυρον τὸν ἐν τῷ Πόντῳ διαιτησομένους ἐξέπεμψε,
καὶ οὔτε τῶν τειχῶν καθαιρουμένων οὔτε μεθισταμένης τῆς πολιτείας,
Ολόκληρο το κείμενο με το λεξιλόγιο και τη μετάφραση είναι στην εφαρμογή.
Λεξιλόγιο (δείγμα)
- γάρ: (επεξηγηματικός) δηλαδή
- ὡς Σάτυρον: η καταχρηστική πρόθεση ὡς + αιτιατική προσώπου δηλώνει κατεύθυνση
- διαιτάομαι, -ῶμαι: (παθητ.) ζω, ζω με ορισμένο τρόπο / διαιτησομένους: τελική μτχ.
- καθαιρουμένων, μεθισταμένης: μετοχές απόλυτες χρονικές
- μεθίσταμαι: α) (επί πραγ.) μεταβάλλομαι, αλλάζω, αλλοιώνομαι. β) αλλάζω θέση, μετακινούμαι, αποσύρομαι, αποχωρώ / μεθισταμένης: μετοχή απόλυτη χρονική
- κατέρχομαι: επανέρχομαι, έρχομαι πίσω, επιστρέφω από την εξορία
- πένθ' ἡμέραις: δοτ. του μέτρου στο πρότερον
- καίτοι: και πράγματι, και επιπλέον, και όμως, αν και
Ερωτήσεις του βιβλίου
Οι ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου για την ενότητα — στην εφαρμογή με απαντήσεις:
- Ποιο είναι το βαθύτερο αίτιο της κατηγορίας κατά του Μαντιθέου;
- Με ποια επιχειρήματα προσπαθεί ο Μαντίθεος να αναιρέσει την κατηγορία; Ποιο κατά τη γνώμη σας έχει τη μεγαλύτερη αποδεικτική ισχύ; Να αιτιολογήσετε την άποψή σας.
- μεθισταμένης τῆς πολιτείας : Πότε άλλοτε την εποχή εκείνη κατελύθη το δημοκρατικό πολίτευμα των Αθηναίων και πότε στην πρόσφατη ιστορία μας;
- διαιτησομένους, καθαιρουμένων, χρωμένους : Να αναλυθούν οι μετοχές.
- ὡς οὐδεὶς ὑπ᾽ ἐμοῦ τῶν πολιτῶν κακῶς πέπονθε : α) να αντικατασταθεί η ειδική πρόταση από ισοδύναμη συντακτικά έκφραση και β) να τραπεί η σύνταξη σε ενεργητική.
Δείγμα απάντησης (ερώτηση 1)
Το ρητό αίτιο είναι η αναγραφή του ονόματος στη σανίδα των ιππέων. Το βαθύτερο αίτιο όμως είναι πολιτικό και προσωπικό μαζί. Πολιτικά: το μίσος των δημοκρατικών Αθηναίων για τους Τριάκοντα και τους οπαδούς τους παρέμενε ζωντανό δεκατρία χρόνια μετά, και το ιππικό —σώμα των εύπορων— είχε ταυτιστεί με το καθεστώς. Ο κατήγορος υπολογίζει ότι η λέξη «ἵππευσας» αρκεί για να στρέψει τη Βουλή, χωρίς να χρειάζεται απόδειξη. Προσωπικά: ο ίδιος ο Μαντίθεος αφήνει να εννοηθεί (§11) ότι οι εχθροί του είναι νεότεροι που περνούν τον καιρό τους «περὶ κύβους ἢ πότους», δηλαδή άνθρωποι που ενοχλούνται από τον δικό του τρόπο ζωής. Η κατηγορία είναι, κατά την υπεράσπιση, συκοφαντία με πολιτικό μανδύα — γι’…
Ο σχολιασμός μας
Τα θέματα που αναλύει ο ερμηνευτικός σχολιασμός της ενότητας:
- Τέσσερα επιχειρήματα, σε αύξουσα ισχύ
- Γιατί οι κατάλογοι των φυλάρχων είναι αδιάσειστοι
- Η τριπλή άρνηση της §7
- Η επίκληση στην αμνηστία (§8)
- Η γλώσσα του εγγράφου
Τράπεζα Θεμάτων
Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 47 θέματα για αυτή την ενότητα, με ερωτήματα: Κατανόηση & ερμηνεία (46) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (41) · Παράλληλο κείμενο (4) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (4) · Γραμματική (1). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.