Αρχαία Ελληνικά Γ΄ Λυκείου · Προσανατολισμού
Ενότητα 17: Ο άνθρωπος ζῷον πολιτικὸν
Αριστοτέλης, Πολιτικά Α 1.10-11, 1253a7-18
Στο πλαίσιο της ανώτατης μορφής κοινωνίας, της πόλεως, ο άνθρωπος πραγματώνει τη φύση του: αναπτύσσει πολύμορφες σχέσεις με τους συμπολίτες του. Δεν πρόκειται, όμως, μόνο για τις σχέσεις που αναπτύσσει ένα ζώο με άλλα ζώα και με το περιβάλλον. Μπορεί και ο άνθρωπος να είναι ένα…
Πλήρες υλικό με συνδρομή
Κείμενο με μετάφραση, εισαγωγικά, ερμηνευτικά σχόλια, ερμηνευτικές ερωτήσεις με απαντήσεις, λεξιλογικές ασκήσεις και κουίζ.
Το κείμενο (απόσπασμα)
Διότι δὲ πολιτικὸν ὁ ἄνθρωπος ζῷον πάσης μελίττης καὶ παντὸς ἀγελαίου ζῴου μᾶλλον, δῆλον.
Οὐθὲν γάρ, ὡς φαμέν, μάτην ἡ φύσις ποιεῖ· λόγον δὲ μόνον ἄνθρωπος ἔχει τῶν ζῴων·
Η μετάφραση όλου του κειμένου, περίοδο προς περίοδο, είναι στην εφαρμογή.
Ερμηνευτικές ερωτήσεις
11 ερμηνευτικές ερωτήσεις, κάθε μία με πλήρη απάντηση. Οι πρώτες:
- Ο Αριστοτέλης αναγνωρίζει και σε ορισμένα ζώα την ιδιότητα του πολιτικού (= κοινωνικού), αλλά όχι με την ίδια έννοια που δίνει στον όρο για τον άνθρωπο. Ποιο περιεχόμενο έχει η έννοια, όταν αναφέρεται στα ζώα, και ποιο, όταν αναφέρεται στον άνθρωπο; Ποια…
- Να εντοπίσετε και να καταγράψετε τα αντιθετικά ζεύγη των εννοιών που χρησιμοποιεί ο Αριστοτέλης στο κείμενο και με βάση αυτά να εξηγήσετε ποια είναι η ειδοποιός διαφορά του «λόγου» από τη «φωνή».
- Πώς εξηγεί τελεολογικά την παρουσία του λόγου στον άνθρωπο ο Αριστοτέλης;
- Πώς εξηγεί τελεολογικά την παρουσία της φωνής στα ζώα ο Αριστοτέλης;
- Να συγκρίνετε τις απόψεις του Αριστοτέλη για τη σημασία του λόγου στη συγκρότηση της πολιτικής κοινωνίας με όσα αναφέρει για τον λόγο ο Ισοκράτης στο παρακάτω κείμενο.
- «ἡ δὲ τούτων κοινωνία ποιεῖ οἰκίαν καὶ πόλιν»: Να ερμηνεύσετε τη φράση. Ποια σχέση έχει με όσα είδαμε στην προηγούμενη ενότητα για την πόλη ως κοινωνία;
Η δομή της ενότητας
- 1η προκείμενη
- 2η προκείμενη
- Συμπέρασμα
Λεξιλογικά — ετυμολογικά
Ομόρριζες λέξεις της νέας ελληνικής για τις λέξεις του κειμένου (δείγμα):
- πολιτικὸν — πόλις — η πόλη, η οργανωμένη κοινότητα: πόλη, πολίτης, πολιτική, μητρόπολη
- ζῷον — ζάω / ζῶ — ζω (ζωή): ζωή, ζώο, ζωντανός, ζωολογία
- ἀγελαίου — ἀγέλη — κοπάδι: αγέλη, αγελάδα, αγελαδοτροφία
- φύσις — φύω — γεννώ, φυτρώνω: φύση, φυσικός, φυτό, εμφύτευση
- λόγον — λέγω — λέω, μιλώ (λόγος): λόγος, λογική, διάλογος, λεξικό
- φωνὴ — φωνή — ήχος, φωνή: φωνή, τηλέφωνο, σύμφωνο, φωνήεν
Τράπεζα Θεμάτων
Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 1 θέμα για την Ενότητα 17, με ερωτήματα: Κατανόηση & ερμηνεία (2) · Παράλληλο κείμενο (1) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (1) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (1). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.