Ενότητα 18: Η αρχή της πλειοψηφίας

Το κείμενο (απόσπασμα)

Περὶ μὲν οὖν τῶν ἄλλων ἔστω τις ἕτερος λόγος· ὅτι δὲ δεῖ κύριον εἶναι μᾶλλον τὸ πλῆθος ἢ τοὺς ἀρίστους μὲν ὀλίγους δέ, δόξειεν ἂν λέγεσθαι καί τιν’ ἔχειν ἀπορίαν τάχα δὲ κἂν ἀλήθειαν.

Τοὺς γὰρ πολλούς, ὧν ἕκαστός ἐστιν οὐ σπουδαῖος ἀνήρ, ὅμως ἐνδέχεται συνελθόντας εἶναι βελτίους ἐκείνων, οὐχ ὡς ἕκαστον ἀλλ’ ὡς σύμπαντας,

Η μετάφραση όλου του κειμένου, περίοδο προς περίοδο, είναι στην εφαρμογή.

Ερμηνευτικές ερωτήσεις

9 ερμηνευτικές ερωτήσεις, κάθε μία με πλήρη απάντηση. Οι πρώτες:

1. Ποιο είναι το πολίτευμα που φαίνεται να επιδοκιμάζει ο Αριστοτέλης; Να επισημάνετε τις σχετικές εκφράσεις.
2. Ποιο ερώτημα θέτει ο Αριστοτέλης και ποια απάντηση δίνει ο ίδιος; Με ποια επιχειρήματα τεκμηριώνει την απάντησή του;
3. Να συγκρίνετε τις θέσεις του Αριστοτέλη όπως διατυπώνονται στο κείμενο αναφοράς με όσα υποστηρίζει ο ίδιος στο ακόλουθο χωρίο.
4. Να σχολιάσετε την επιφυλακτική διατύπωση με την οποία ο Αριστοτέλης θέτει το ζήτημα της ενότητας («δόξειεν ἂν λέγεσθαι καί τιν’ ἔχειν ἀπορίαν τάχα δὲ κἂν ἀλήθειαν»). Τι φανερώνει για τη μέθοδό του και για τη στάση του απέναντι στη δημοκρατία;
5. Να συγκρίνετε τη θέση του Αριστοτέλη ότι καθένας από τους πολλούς έχει «μόριον … ἀρετῆς καὶ φρονήσεως» με όσα λέει ο Πρωταγόρας στο απόσπασμα που ακολουθεί για τη συμμετοχή όλων στην πολιτική αρετή.
6. Ποια σχέση έχουν οι εκφράσεις «ἀρετῆς καὶ φρονήσεως» και «περὶ τὰ ἤθη καὶ τὴν διάνοιαν» με τη διάκριση ηθικών και διανοητικών αρετών που γνωρίσατε στα Ἠθικὰ Νικομάχεια; Τι προσθέτει η διάκριση αυτή στο επιχείρημα της ενότητας;

Η δομή της ενότητας

1. Διατύπωση θέματος
2. Διερεύνηση της θέσης
3. Ενίσχυση με παράδειγμα
4. Ενίσχυση με παρομοίωση
5. Ενίσχυση με μεταφορά / συμπέρασμα

Λεξιλογικά — ετυμολογικά

Ομόρριζες λέξεις της νέας ελληνικής για τις λέξεις του κειμένου (δείγμα):

• πλῆθος — πίμπλημι / πλήθω — γεμίζω, είμαι πλήρης: πλήθος, πληθυσμός, πλησμονή, πληθώρα
• ἀρίστους — ἄριστος (υπερθ.) — ο πιο ενάρετος/ικανός: αριστεία, αριστοκρατία, αριστούχος, αριστερός
• ἀρετῆς — ἀρετή (< ἀραρίσκω/ἄριστος) — ηθική τελειότητα: αρετή, ενάρετος, αριστεία
• κρίνουσιν — κρίνω — ξεχωρίζω, αποφασίζω: κρίση, κριτής, κριτήριο, διάκριση
• δεῖπνα — δεῖπνον — γεύμα, φαγητό: δείπνο, συνδειπνώ, δειπνοσοφιστής
• ἤθη — ἦθος — χαρακτήρας, συνήθεια: ήθος, ηθική, εθισμός, συνήθεια

Παίξε τα Ετυμολογικά της ενότητας

Τράπεζα Θεμάτων

Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 1 θέμα για την Ενότητα 18, με ερωτήματα: Κατανόηση & ερμηνεία (2) · Παράλληλο κείμενο (1) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (1) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (1). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.

Τα επίσημα θέματα στην Τράπεζα Θεμάτων του Ι.Ε.Π.