Αρχαία Ελληνικά Γ΄ Λυκείου · Προσανατολισμού
Ενότητα 22: Η επιμέλεια του εαυτού
Μάρκος Αυρήλιος, Τὰ εἰς ἑαυτόν 4.3
Η φιλοσοφία προσπαθούσε να καθοδηγήσει τον άνθρωπο στην απέραντη ελληνορωμαϊκή οικουμένη, να αποτελέσει έναν «οδηγό ζωής» σε μια εποχή που οι περιστάσεις ήταν ευμετάβλητες και τίποτε δεν μπορούσε να θεωρηθεί δεδομένο (ούτε καν η ίδια η ζωή). Το άτομο έμοιαζε ανέστιο, ανασφαλές…
Πλήρες υλικό με συνδρομή
Κείμενο με μετάφραση, εισαγωγικά, ερμηνευτικά σχόλια, ερμηνευτικές ερωτήσεις με απαντήσεις, λεξιλογικές ασκήσεις και κουίζ.
Το κείμενο (απόσπασμα)
Ἀναχωρήσεις αὑτοῖς ζητοῦσιν ἀγροικίας καὶ αἰγιαλοὺς καὶ ὄρη, εἴωθας δὲ καὶ σὺ τὰ τοιαῦτα μάλιστα ποθεῖν.
Ὅλον δὲ τοῦτο ἰδιωτικώτατόν ἐστιν, ἐξόν, ἧς ἂν ὥρας ἐθελήσῃς, εἰς ἑαυτὸν ἀναχωρεῖν.
Η μετάφραση όλου του κειμένου, περίοδο προς περίοδο, είναι στην εφαρμογή.
Ερμηνευτικές ερωτήσεις
10 ερμηνευτικές ερωτήσεις, κάθε μία με πλήρη απάντηση. Οι πρώτες:
- Γιατί επιλέγει ο Μάρκος Αυρήλιος το β΄ ενικό πρόσωπο και τι αποτέλεσμα έχει ως προς τον αναγνώστη αυτή η επιλογή;
- Ποιος είναι ο χαρακτήρας και ο στόχος της «αναχωρήσεως» που προτείνει ο Μάρκος Αυρήλιος;
- Ποιο περιεχόμενο έχει η έννοια της «ευμάρειας» σύμφωνα με τον Μάρκο Αυρήλιο;
- Αφού διαβάσετε το ποίημα που ακολουθεί, να πείτε τι είδους καταφύγιο αναφέρει ο Καρυωτάκης σε σχέση με «την καταφυγή στον εαυτό» που προτείνει ο Μάρκος Αυρήλιος. Θεωρείτε ότι υπάρχει κάτι κοινό ανάμεσα στα δύο;
- «Ὅλον δὲ τοῦτο ἰδιωτικώτατόν ἐστιν»: Γιατί ο Μάρκος Αυρήλιος κρίνει τόσο αυστηρά την αναζήτηση αναχωρήσεων σε εξοχές, ακρογιαλιές και βουνά; Ποια λανθασμένη αντίληψη για την αιτία της ταραχής κρύβεται πίσω από αυτήν;
- «ἐξόν, ἧς ἂν ὥρας ἐθελήσῃς, εἰς ἑαυτὸν ἀναχωρεῖν»: Γιατί η καταφυγή στον εαυτό είναι διαθέσιμη οποιαδήποτε στιγμή, ενώ η φυγή στην εξοχή όχι; Να συνδέσετε την απάντησή σας με τη στωική διάκριση όσων εξαρτώνται και όσων δεν εξαρτώνται από εμάς.
Η δομή της ενότητας
- Θέση (η στάση των πολλών)
- Αξιολόγηση-κριτική
- Αιτιολόγηση της αντιπρότασης
- Συμπέρασμα-προτροπή
Λεξιλογικά — ετυμολογικά
Ομόρριζες λέξεις της νέας ελληνικής για τις λέξεις του κειμένου (δείγμα):
- ἀναχωρεῖν — ἀνά + χωρέω-ῶ — υποχωρώ, αποσύρομαι: αναχώρηση, αναχωρητής, χώρος, αποχώρηση
- ζητοῦσιν — ζητέω-ῶ — αναζητώ: ζήτηση, αναζήτηση, ζήτημα, συζήτηση
- ποθεῖν — ποθέω-ῶ / πόθος — επιθυμώ: πόθος, ποθητός, περιπόθητος
- εἴωθας — ἔθω / ἔθος — συνηθίζω: έθος, έθιμο, εθισμός, συνήθεια
- ψυχήν — ψυχή — πνοή, ζωή, εσωτερικός εαυτός: ψυχή, ψυχολογία, ψυχικός, έμψυχος
- ἐθελήσῃς — ἐθέλω — θέλω, επιθυμώ: θέληση, εθελοντής, εθελούσιος, θέλημα