Αρχαία Ελληνικά Γ΄ Λυκείου · Προσανατολισμού
Ενότητα 21: Η νέα οικουμένη
Πλούταρχος, Περὶ Ἀλεξάνδρου τύχης καὶ ἀρετῆς 6, 329A-D
Η φιλοσοφία αναρωτιέται για τον σκοπό κάθε πράξης και για το νόημά της στα νέα δεδομένα της ελληνορωμαϊκής εποχής: ο μεγάλος αυτός κόσμος που δημιουργήθηκε είναι τυχαίο συμβάν ή αποτέλεσμα συνειδητών ανθρώπινων ενεργειών; Η συσχέτιση που κάνει ο πολύ μεταγενέστερος Πλούταρχος…
Πλήρες υλικό με συνδρομή
Κείμενο με μετάφραση, εισαγωγικά, ερμηνευτικά σχόλια, ερμηνευτικές ερωτήσεις με απαντήσεις, λεξιλογικές ασκήσεις και κουίζ.
Το κείμενο (απόσπασμα)
Καὶ μὴν ἡ πολὺ θαυμαζομένη πολιτεία τοῦ τὴν Στωικῶν αἵρεσιν καταβαλομένου Ζήνωνος εἰς ἓν τοῦτο συντείνει κεφάλαιον, ἵνα μὴ κατὰ πόλεις μηδὲ δήμους οἰκῶμεν ἰδίοις ἕκαστοι διωρισμένοι δικαίοις,
ἀλλὰ πάντας ἀνθρώπους ἡγώμεθα δημότας καὶ πολίτας, εἷς δὲ βίος ᾖ καὶ κόσμος, ὥσπερ ἀγέλης συννόμου νόμῳ κοινῷ συντρεφομένης.
Η μετάφραση όλου του κειμένου, περίοδο προς περίοδο, είναι στην εφαρμογή.
Ερμηνευτικές ερωτήσεις
13 ερμηνευτικές ερωτήσεις, κάθε μία με πλήρη απάντηση. Οι πρώτες:
- Να περιγράψετε την ιδανική Πολιτεία όπως παρουσιάστηκε από τον ιδρυτή της Στωικής φιλοσοφίας.
- Ποιές νέες αντιλήψεις εισήγαγε ο Αλέξανδρος για τις έννοιες πατρίδα και κράτος;
- Να εντοπίσετε τρεις παρομοιώσεις–αναλογίες στο κείμενο και να εξηγήσετε τη σημασία και τη λειτουργικότητά τους.
- Πόσο πραγματικά συσχετίζεται το όραμα του Ζήνωνα με το έργο του Αλέξανδρου;
- Να εξηγήσετε γιατί οι Στωικοί θεωρούσαν όλους τους ανθρώπους συνδημότες.
- Να εξηγήσετε τους όρους «πολιτεία» και «εὐνομία» στο πλαίσιο της στωικής φιλοσοφίας, με αναφορές στο κείμενο.
Η δομή της ενότητας
- Θέση (Ζήνων — θεωρία)
- Μετάβαση (θεωρία → πράξη)
- Άρση (τι δεν έκανε)
- Θέση (τι έκανε)
Λεξιλογικά — ετυμολογικά
Ομόρριζες λέξεις της νέας ελληνικής για τις λέξεις του κειμένου (δείγμα):
- πολιτεία — πόλις — πόλη, πολίτης: πολίτης, πολιτεία, πολιτισμός, πολιτική
- οἰκῶμεν — οἰκέω < οἶκος — κατοικώ, σπίτι: κατοικία, οικογένεια, οικουμένη, συνοικία
- ἡγώμεθα — ἡγέομαι — οδηγώ, θεωρώ, ηγούμαι: ηγέτης, ηγεμόνας, ηγεσία, καθηγητής
- νόμῳ — νόμος < νέμω — μοιράζω, θεσπίζω: νόμος, νομοθεσία, ανομία, αυτονομία
- ἔγραψεν — γράφω — χαράζω, γράφω: γραφή, συγγραφέας, περιγραφή, ζωγράφος
- λόγῳ — λόγος < λέγω — λόγος, λογική: διάλογος, λογική, απολογία, συλλογισμός
Τράπεζα Θεμάτων
Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 4 θέματα για την Ενότητα 21, με ερωτήματα: Κατανόηση & ερμηνεία (6) · Παράλληλο κείμενο (3) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (3) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (3) · Μετάφραση (1) · Γραμματική (1) · Συντακτικό (1). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.