SymposiON Άνοιξε την εφαρμογή

Ιστορία Β΄ Γυμνασίου

Ο Ιουστινιανός και το έργο του

Πρωτοβυζαντινή περίοδος — 6ος αι. (Ιουστινιανός Α΄, 527-565)

Δωρεάν δείγμα

Μελέτησε το κεφάλαιο στο SymposiON

Το κεφάλαιο του βιβλίου, οι όροι-κλειδιά, οι πηγές, οι ερωτήσεις με απαντήσεις, χρονολόγιο, σωστό–λάθος και κουίζ.

Τι ζητά η ύλη 2025-26

Η ενότητα μοιράζεται σε ΔΥΟ θεματικές των Οδηγιών 2025‑26: Θεματική 1 «Πολιτικές εξελίξεις» → «Ιουστινιανός: εξωτερική πολιτική (2ω)» και Θεματική 2 «Οικονομία & Κοινωνία στον Μεσαιωνικό Κόσμο» → «Ιουστινιανός: εσωτερική πολιτική, νομοθεσία, Κτίσματα & Αγία Σοφία (3ω, συνδιδασκαλία με Εικαστικές Τέχνες & Μουσική)». Πηγή αντιστοίχισης: GYMNASIO-YLI-2025-26.md, γρ. 301 & 306-308.

Το κεφάλαιο

Οι ενότητες του κεφαλαίου στο σχολικό βιβλίο:

  • α. Η πολιτική του Ιουστινιανού
  • β. Εσωτερική πολιτική
  • γ. Εξωτερική πολιτική
  • δ. Κτίσματα και Αγία Σοφία

Ένας από τους σημαντικότερους ηγέτες της πρώιμης βυζαντινής ιστορίας υπήρξε ο Ιουστινιανός Α΄ (527-565). Το πολιτικό του πρόγραμμα ήταν: Ένα κράτος, μία εκκλησία, μία νομοθεσία.

Από το σχολικό βιβλίο

Όροι-κλειδιά

Στάση του Νίκα · δήμοι Ιπποδρόμου · Νεοπλατωνική Ακαδημία · Κωδικοποίηση Ρωμαϊκού Δικαίου · Ιουστινιάνειος Κώδικας · Πανδέκτης · Εισηγήσεις · Νεαρές · αποκατάσταση ρωμαϊκής οικουμένης · βασιλική · περίκεντρο κτίριο · βασιλική μετά τρούλου · πεσσοί · ημισφαιρικά τρίγωνα · τρούλος

Ερωτήσεις του βιβλίου

Οι ερωτήσεις του βιβλίου — στην εφαρμογή με απαντήσεις:

  1. Έχει λεχθεί ότι ο Ιουστινιανός ήταν ο τελευταίος ρωμαίος αυτοκράτορας στο βυζαντινό θρόνο (G. Ostrogorsky) Μπορείς να εξηγήσεις το χαρακτηρισμό;
  2. Γιατί ο Ιουστινιανός αναθεώρησε και κωδικοποίησε το ισχύον ρωμαϊκό Δίκαιο. Ποια ήταν η σημασία του νομοθετικού του έργου;
  3. Ποιο είναι κατά τη γνώμη σου το στοιχείο της Αγίας Σοφίας που εντυπωσίαζε και εντυπωσιάζει ακόμη και σήμερα τον επισκέπτη;

Δείγμα απάντησης

Γιατί το πρόγραμμά του ήταν, σε κάθε του σκέλος, ρωμαϊκό — και ήταν το τελευταίο που εφαρμόστηκε. Εξωτερικά: στόχος του ήταν η «αποκατάσταση της Ρωμαϊκής Οικουμένης», η ανόρθωση της ρωμαϊκής εξουσίας στη Δύση — Βανδαλικό Βασίλειο (533-534), Οστρογοτθικό (535-555), παράκτια Ισπανία. Καμία μεταγενέστερη βυζαντινή πολιτική δεν ξαναθέτει τέτοιο στόχο. Νομικά: κωδικοποίησε το ΡΩΜΑΪΚΟ Δίκαιο, και ο Κώδικας, ο Πανδέκτης και οι Εισηγήσεις γράφτηκαν στα λατινικά. Μετά από αυτόν το κέντρο βάρους μετατοπίζεται οριστικά στην Ανατολή: ήδη οι δικές του Νεαρές γράφονται «οι περισσότερες στα ελληνικά», και επί Ηρακλείου η ελληνική γίνεται επίσημη γλώσσα της διοίκησης. Το βιβλίο λέει άλλωστε ότι η…

Πηγές του κεφαλαίου

  • Κωδικοποίηση του Δικαίου
  • Επιστολή του καταζητούμενου Γελίμερου, τελευταίου βασιλιά των Βανδάλων

Με απλά λόγια

Ο Ιουστινιανός είχε ένα σλόγκαν τριών λέξεων: ένα κράτος, μία εκκλησία, μία νομοθεσία. Και τα τρία τα κυνήγησε με πάθος. «Ένα κράτος»: όταν οι οργανωμένοι οπαδοί του Ιπποδρόμου —οι Πράσινοι και οι Βένετοι, κάτι σαν οργανωμένοι φίλαθλοι που όμως είχαν και πολιτική δύναμη— ξεσηκώθηκαν μαζί με τον λαό στη Στάση του Νίκα (532), τους τσάκισε, με τη γυναίκα του τη Θεοδώρα δίπλα του να μην τον αφήνει να το βάλει στα…