Αρχαία Ελληνικά Γ΄ Λυκείου · Προσανατολισμού
Ενότητα 2: Η πρακτική και πολιτική διάσταση της φιλοσοφίας
Αριστοτέλης, Προτρεπτικός πρὸς Θεμίσωνα αποσπ. 8-9
Στον πρώιμο Προτρεπτικό του (πριν από το 351 π.Χ.) ο Αριστοτέλης δείχνει ότι η φιλοσοφία, αν και δεν έχει άμεση χρηστικότητα, είναι απαραίτητη: μόνο αυτή εξασφαλίζει την ορθή χρήση των μέσων και καθοδηγεί όλες τις επιμέρους γνώσεις προς το κυρίως αγαθό — την ευδαιμονία. Γι’…
Πλήρες υλικό με συνδρομή
Κείμενο με μετάφραση, εισαγωγικά, ερμηνευτικά σχόλια, ερμηνευτικές ερωτήσεις με απαντήσεις, λεξιλογικές ασκήσεις και κουίζ.
Το κείμενο (απόσπασμα)
Τὰ ὑποκείμενα πρὸς τὸν βίον ἡμῖν, οἷον τὸ σῶμα καὶ τὰ περὶ τὸ σῶμα, καθάπερ ὄργανά τινα ὑπόκειται, τούτων δ’ ἐπικίνδυνός ἐστιν ἡ χρῆσις, καὶ πλέον θάτερον ἀπεργάζεται τοῖς μὴ δεόντως αὐτοῖς χρωμένοις.
Δεῖ τοίνυν ὀρέγεσθαι τῆς ἐπιστήμης κτᾶσθαί τε αὐτὴν καὶ χρῆσθαι αὐτῇ προσηκόντως, δι’ ἧς πάντα ταῦτα εὖ θησόμεθα.
Η μετάφραση όλου του κειμένου, περίοδο προς περίοδο, είναι στην εφαρμογή.
Ερμηνευτικές ερωτήσεις
13 ερμηνευτικές ερωτήσεις, κάθε μία με πλήρη απάντηση. Οι πρώτες:
- Ποιες αναφορές του κειμένου επιβεβαιώνουν την τελολογική αντίληψη της αριστοτελικής ηθικής; Να τις εντοπίσετε και να τις αναπτύξετε.
- «ἐπιτάττειν κατὰ φύσιν δύναται»: τι εννοεί ο Αριστοτέλης με τη διατύπωση αυτή; Ποιος είναι ο ρόλος της φύσης στην ανθρώπινη πράξη;
- Γιατί, κατά τον Αριστοτέλη, η φιλοσοφία έχει ηγεμονικό ρόλο έναντι των άλλων τεχνών και επιστημών;
- Αφού μελετήσετε το κείμενο του Αριστοφάνη: α) ποια εικόνα αναδεικνύεται για τον Σωκράτη και τους φιλοσόφους; β) πώς μπορεί να αναιρεθεί με βάση τον Προτρεπτικό;
- Σε ποιο συμπέρασμα καταλήγει ο Αριστοτέλης στο απόσπασμα 8 («Τὰ ὑποκείμενα … ὠφελίμως») και με ποια επιχειρήματα το στηρίζει;
- Σε ποιο συμπέρασμα καταλήγει ο Αριστοτέλης στο απόσπασμα 9 («Ἔτι τοίνυν … περιεχούσης») και πώς οργανώνεται ο συλλογισμός που οδηγεί σε αυτό;
Η δομή της ενότητας
- 1ος συλλ. — 1η προκείμενη
- 1ος συλλ. — 2η προκείμενη
- 1ος συλλ. — 3η (εννοείται)
- 1ος συλλ. — Συμπέρασμα
- 2ος συλλ. — 1η προκείμενη
- 2ος συλλ. — 2η προκείμενη
- 2ος συλλ. — Συμπέρασμα
Λεξιλογικά — ετυμολογικά
Ομόρριζες λέξεις της νέας ελληνικής για τις λέξεις του κειμένου (δείγμα):
- ὄργανα — ὄργανον — εργαλείο: όργανο, οργανισμός, οργάνωση, ανόργανος
- ἐπιστήμης — ἐπίσταμαι — γνωρίζω καλά: επιστήμη, επιστήμονας, επιστημονικός
- χρῆσθαι — χράομαι — χρησιμοποιώ: χρήση, κατάχρηση, εύχρηστος, χρήστης
- κρίνειν — κρίνω: κρίση, κριτής, κριτήριο, διάκριση
- ἀγαθόν — ἀγαθός — καλός: αγαθό, αγαθοεργία, αγαθότητα
- φύσιν — φύω / φύσις: φύση, φυσικός, φυσιολογία, ευφυΐα
Τράπεζα Θεμάτων
Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 6 θέματα για την Ενότητα 2, με ερωτήματα: Κατανόηση & ερμηνεία (12) · Παράλληλο κείμενο (6) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (6) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (6). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.