Αρχαία Ελληνικά Γ΄ Λυκείου · Προσανατολισμού
Ενότητα 3: Η φιλοσοφία ως προϋπόθεση για την ευδαιμονία
Επίκουρος, Επιστολή στον Μενοικέα 122
Ο Επίκουρος (342/1–271/0 π.Χ.) στον δικό του προτρεπτικό λόγο παρακινεί τον Μενοικέα —και κάθε άνθρωπο— να φιλοσοφήσει αμέσως, σε κάθε ηλικία, χωρίς ενδοιασμούς για την καταλληλότητα του χρόνου· γιατί ο ύψιστος καρπός της φιλοσοφίας είναι η ψυχική υγεία, δηλαδή η ευδαιμονία.
Πλήρες υλικό με συνδρομή
Κείμενο με μετάφραση, εισαγωγικά, ερμηνευτικά σχόλια, ερμηνευτικές ερωτήσεις με απαντήσεις, λεξιλογικές ασκήσεις και κουίζ.
Το κείμενο (απόσπασμα)
Μήτε νέος τις ὢν μελλέτω φιλοσοφεῖν, μήτε γέρων ὑπάρχων κοπιάτω φιλοσοφῶν· οὔτε γὰρ ἄωρος οὐδείς ἐστιν οὔτε πάρωρος πρὸς τὸ κατὰ ψυχὴν ὑγιαῖνον.
Ὁ δὲ λέγων ἢ μήπω τοῦ φιλοσοφεῖν ὑπάρχειν ὥραν ἢ παρεληλυθέναι τὴν ὥραν, ὅμοιός ἐστιν τῷ λέγοντι πρὸς εὐδαιμονίαν ἢ μήπω παρεῖναι τὴν ὥραν ἢ μηκέτι εἶναι.
Η μετάφραση όλου του κειμένου, περίοδο προς περίοδο, είναι στην εφαρμογή.
Ερμηνευτικές ερωτήσεις
13 ερμηνευτικές ερωτήσεις, κάθε μία με πλήρη απάντηση. Οι πρώτες:
- Με ποιον τρόπο η φιλοσοφία θα ωφελήσει τα δύο ηλικιακά άκρα που αναφέρονται στο απόσπασμα;
- Να εντοπίσετε τα επιχειρήματα του φιλοσόφου και να τα παρουσιάσετε στην τυπική τους μορφή.
- Ποια χαρακτηριστικά αποδίδει ο Επίκουρος στην ευδαιμονία και πώς σχετίζεται με τη φιλοσοφία;
- Να σχολιάσετε την εκφραστική δύναμη και τον λειτουργικό ρόλο των αντιθέσεων και του οξύμωρου σχήματος.
- Τι κοινό υπάρχει ανάμεσα στην ιατρική και στη φιλοσοφία;
- Ποιες αντιρρήσεις μπορεί να προφασιστεί ένας νέος για να μην ασχοληθεί με τη φιλοσοφία και πώς αυτές αναιρούνται;
Η δομή της ενότητας
- 1η προκείμενη
- 2η προκείμενη (εννοείται)
- Συμπέρασμα
Λεξιλογικά — ετυμολογικά
Ομόρριζες λέξεις της νέας ελληνικής για τις λέξεις του κειμένου (δείγμα):
- ψυχήν — ψυχή: ψυχολογία, ψυχίατρος, έμψυχος, ψυχανάλυση
- εὐδαιμονίαν — εὖ + δαίμων: ευδαιμονία, ευδαίμων, κακοδαιμονία
- ὥραν — ὥρα (ινδοευρ. ρίζα, πβ. αγγλ. year): ωραίος, ωρίμανση, ώριμος, πρόωρος
- φιλοσοφεῖν — φίλος + σοφία: φιλοσοφία, σοφία, φιλόσοφος, σοφιστεία
- γεγονότων — γί(γ)νομαι: γεγονός, γένεση, γνήσιος, γενιά
- μελλόντων — μέλλω — πρόκειται: μέλλον, μελλοντικός, μελλούμενα
Τράπεζα Θεμάτων
Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 3 θέματα για την Ενότητα 3, με ερωτήματα: Κατανόηση & ερμηνεία (5) · Παράλληλο κείμενο (2) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (2) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (2) · Μετάφραση (1) · Γραμματική (1) · Συντακτικό (1). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.