Αρχαία Ελληνικά Γ΄ Λυκείου · Προσανατολισμού
Ενότητα 4: Ο πρωταγόρειος μύθος: η διανομή των ιδιοτήτων στα ζώα
Πλάτων, Πρωταγόρας 320c-321b
Ο Πρωταγόρας εξηγεί τελεολογικά τον «νόμο της αναπλήρωσης» στη φύση, αφού σύμφωνα με τους βιολογικούς νόμους κάθε ζώο έχει εφοδιαστεί με τα αναγκαία μέσα επιβίωσης, αυτοσυντήρησης και διαιώνισης του είδους του. Ειδικότερα, παρατηρούμε ότι οι ιδιότητες μοιράζονται στα ζώα, έτσι…
Πλήρες υλικό με συνδρομή
Κείμενο με μετάφραση, εισαγωγικά, ερμηνευτικά σχόλια, ερμηνευτικές ερωτήσεις με απαντήσεις, λεξιλογικές ασκήσεις και κουίζ.
Το κείμενο (απόσπασμα)
Ἦν γάρ ποτε χρόνος ὅτε θεοὶ μὲν ἦσαν, θνητὰ δὲ γένη οὐκ ἦν.
Ἐπειδὴ δὲ καὶ τούτοις χρόνος ἦλθεν εἱμαρμένος γενέσεως, τυποῦσιν αὐτὰ θεοὶ γῆς ἔνδον ἐκ γῆς καὶ πυρὸς μείξαντες καὶ τῶν ὅσα πυρὶ καὶ γῇ κεράννυται.
Η μετάφραση όλου του κειμένου, περίοδο προς περίοδο, είναι στην εφαρμογή.
Ερμηνευτικές ερωτήσεις
12 ερμηνευτικές ερωτήσεις, κάθε μία με πλήρη απάντηση. Οι πρώτες:
- Να σκιαγραφήσετε την προσωπικότητα του Επιμηθέα και τον ρόλο του στη δημιουργία. Να λάβετε υπόψη σας και την ετυμολογία του ονόματός του.
- Ποιό ρόλο διαδραματίζει η μοίρα (εἱμαρμένη) στην ενότητα και πώς εξηγείται αυτός;
- Να δείξετε ότι ο μύθος του Πρωταγόρα εξηγεί τελεολογικά τον νόμο της αναπλήρωσης.
- Να εντοπίσετε το σημείο του κειμένου που αναφέρεται στην αντίληψη του αυτοχθονισμού και να εξηγήσετε τη σχέση της με την ανθρωπολογική θεωρία του πρωταγόρειου μύθου.
- Αφού μελετήσετε τον παρακάτω μύθο, να εντοπίσετε τα κοινά στοιχεία με τη διήγηση του Πρωταγόρα στο περιεχόμενο και στο ύφος.
- Πώς εξασφαλίστηκαν, σύμφωνα με τον μύθο, η επιβίωση κάθε είδους και η ισορροπία στο ζωικό βασίλειο; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με αναφορές στο κείμενο.
Η δομή της ενότητας
- α. Προστασία από εχθρούς
- β. Προστασία από τον καιρό
- γ. Εξασφάλιση τροφής
- δ. Ισορροπία-διαιώνιση
Λεξιλογικά — ετυμολογικά
Ομόρριζες λέξεις της νέας ελληνικής για τις λέξεις του κειμένου (δείγμα):
- γενέσεως — γί(γ)νομαι — γεννώμαι, γίνομαι: γένεση, γενιά, γνήσιος, γονίδιο
- εἱμαρμένος — μείρομαι — μοιράζω (μοῖρα, μέρος): μοίρα, μερίδιο, μερίδα, μόριο
- μείξαντες — μείγνυμι — αναμειγνύω: μείξη, ανάμειξη, πρόσμειξη, επιμειξία
- νεῖμαι — νέμω — μοιράζω, διανέμω: απονομή, διανομή, νομή, νόμος
- προσέταξαν — τάσσω — τάζω, διατάσσω: τάξη, διάταξη, πρόσταγμα, σύνταξη
- ἔσῳζεν — σῴζω — σώζω, διαφυλάττω: σωτηρία, διάσωση, σωσίβιο, ναυαγοσώστης
Τράπεζα Θεμάτων
Η Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του Ι.Ε.Π. έχει 3 θέματα για την Ενότητα 4, με ερωτήματα: Κατανόηση & ερμηνεία (6) · Παράλληλο κείμενο (3) · Γραμματολογία & Εισαγωγή (3) · Λεξιλογικά & ετυμολογικά (3). Στην εφαρμογή κάθε θέμα εμφανίζεται μέσα στην ενότητα που ελέγχει.